اصول مالتی‌کست: توضیح IGMP و PIM

فرستادن همان جریان ویدیویی جداگانه به هزار بیننده پهنای‌باند عظیمی هدر می‌داد، و مالتی‌کست این را با تحویل کارآمد یک جریان واحد دقیقاً به دستگاه‌هایی که واقعاً آن را می‌خواهند حل می‌کند. این مقاله توضیح می‌دهد آدرس‌دهی مالتی‌کست چگونه با یونی‌کست و پخش متفاوت است، IGMP را به‌عنوان پروتکلی که هاست‌ها برای پیوستن به گروه‌های مالتی‌کست استفاده می‌کنند پوشش می‌دهد، و اینکه PIM چگونه درخت‌های توزیعی که ترافیک مالتی‌کست را به‌طور کارآمد از میان یک شبکه حمل می‌کنند می‌سازد را مرور می‌کند.

IP مالتی‌کستIGMPPIM Sparse Mode

~6 min read · Updated Sep 11, 2026

چرا فرستادن داده به بسیاری گیرنده نیازمند رویکرد متفاوتی است

آدرس‌دهی یونی‌کست که در سراسر بیشتر این مجموعه بحث شد ترافیک را دقیقاً به یک مقصد تحویل می‌دهد. پخش، که پیش‌تر در این مجموعه بحث شد، به هر دستگاه روی یک سگمنت محلی تحویل می‌دهد، صرف‌نظر از اینکه آیا آن‌ها واقعاً ترافیک را می‌خواهند. هیچ‌کدام از رویکردها برای سناریویی مانند یک جریان ویدیویی زنده که توسط هزار کاربر علاقه‌مند در سراسر بسیاری زیرشبکه مختلف تماشا می‌شود مقیاس‌پذیر نیستند: یونی‌کست نیازمند فرستادن هزار کپی جداگانه از همان جریان می‌بود، در حالی که پخش ترافیک را به دستگاه‌هایی که اصلاً علاقه‌ای به آن ندارند سیلاب می‌کرد، و از ابتدا نمی‌توانست مرزهای زیرشبکه را عبور کند.

مالتی‌کست: یک جریان، بسیاری گیرنده علاقه‌مند

IP Multicast این را با تحویل یک جریان واحد از ترافیک به یک آدرس گروه مالتی‌کست خاص، و داشتن خود شبکه که آن ترافیک را فقط در نقاطی که واقعاً نیاز دارد به‌سمت چند گیرنده علاقه‌مند شاخه کند تکثیر کند، حل می‌کند.

بازه آدرس مالتی‌کست: 224.0.0.0 تا 239.255.255.255
  (کلاس D، که پیش‌تر در این مجموعه درباره
  کلاس‌های آدرس تاریخی بحث شد)

یک منبع یک جریان واحد را به یک آدرس گروه، مانند
239.1.1.1، می‌فرستد، و فقط دستگاه‌هایی که صراحتاً
درخواست کرده‌اند ترافیک آن گروه خاص را دریافت
کنند واقعاً یک کپی از آن دریافت می‌کنند

یک هاست چگونه به یک گروه مالتی‌کست می‌پیوندد: IGMP

IGMP (Internet Group Management Protocol) روشی است که یک هاست با آن به روتر محلی‌اش اطلاع می‌دهد می‌خواهد ترافیک یک گروه مالتی‌کست خاص را دریافت کند.

انواع پیام IGMP:

Membership Report: فرستاده‌شده توسط یک هاست برای
  پیوستن به یک گروه مالتی‌کست خاص

Query: به‌طور دوره‌ای توسط روتر فرستاده می‌شود
  تا بررسی کند آیا هر هاست روی سگمنت همچنان
  ترافیک یک گروه مشخص را می‌خواهد

Leave Group: توسط یک هاست فرستاده می‌شود تا
  صراحتاً یک گروه را ترک کند (در IGMPv2 و بعد)،
  که اجازه می‌دهد روتر فوروارد‌کردن ترافیک آن
  گروه به سگمنت را سریع‌تر از انتظار برای یک
  timeout پرس‌وجو متوقف کند

Router(config)# interface gigabitethernet 0/1
Router(config-if)# ip igmp version 2

Router# show ip igmp groups

IGMP Connected Group Membership
Group Address    Interface         Uptime    Expires
239.1.1.1         Gi0/1             00:15:22  00:02:30

روتر از این اطلاعات عضویت گروه استفاده می‌کند تا تصمیم بگیرد آیا اصلاً نیاز دارد یک جریان مالتی‌کست خاص را به یک سگمنت خاص فوروارد کند — اگر هیچ هاستی روی آن سگمنت به گروه نپیوسته باشد، روتر پهنای‌باند را با فرستادن ترافیکی که هیچ‌چیزی به آن گوش نمی‌دهد هدر نمی‌دهد.

ساخت درخت‌های توزیعی: PIM

در حالی که IGMP "گام آخر" بین یک روتر و هاست‌های مستقیماً متصلش را مدیریت می‌کند، PIM (Protocol Independent Multicast) مسئله سخت‌تر ساخت یک مسیر توزیعی کارآمد در سراسر روترها بین منبع مالتی‌کست و هر گیرنده علاقه‌مند، که بالقوه بسیاری هاپ و چند زیرشبکه را در بر می‌گیرد، را مدیریت می‌کند.

عبارت "Protocol Independent" به این اشاره دارد
که PIM به جدول مسیریابی یونی‌کست موجود، که
پیش‌تر در این مجموعه بحث شد، ساخته‌شده توسط
هر پروتکل مسیریابی یونی‌کست‌ای (OSPF، EIGRP، BGP)
که از قبل در حال اجراست متکی است -- PIM پایگاه‌داده
توپولوژی جداگانه خودش را نگه نمی‌دارد، در عوض
از جدول مسیریابی یونی‌کست برای تعیین جهت درست
به‌سمت منبع مالتی‌کست استفاده می‌کند

PIM Sparse Mode: استاندارد مدرن

PIM Sparse Mode (PIM-SM) حالت غالب PIM در شبکه‌های مدرن است، ساخته‌شده حول این فرض که گیرندگان مالتی‌کست نسبتاً پراکنده و پخش‌شده‌اند، پس ترافیک فقط باید به سگمنت‌های شبکه‌ای که صراحتاً آن را درخواست کرده‌اند فرستاده شود — فرض کاملاً مخالف PIM Dense Mode تا حد زیادی منسوخ‌شده، که ابتدا ترافیک را در همه‌جا سیلاب می‌کند و سپس شاخه‌هایی با هیچ گیرنده علاقه‌مندی را قطع می‌کند.

مفهوم کلیدی PIM-SM: Rendezvous Point (RP)

RP یک روتر به‌طور خاص تعیین‌شده است که به‌عنوان
یک نقطه ملاقات شناخته‌شده عمل می‌کند: منابع
مالتی‌کست ابتدا با RP ثبت‌نام می‌کنند، و گیرندگان
ابتدا به‌سمت RP می‌پیوندند به‌جای نیاز به دانستن
موقعیت یک منبع مستقیماً

Router(config)# ip pim rp-address 10.0.0.1

-- مشخص می‌کند کدام روتر به‌عنوان RP برای
-- دامنه مالتی‌کست عمل می‌کند -- هر روتر
-- فعال‌شده-PIM باید با همان آدرس RP پیکربندی
-- شود تا با هم به‌درستی کار کنند

درخت مشترک در مقابل درخت کوتاه‌ترین-مسیر

PIM-SM ابتدا یک Shared Tree (درخت مشترک) ریشه‌دار در RP می‌سازد، که اجازه می‌دهد گیرندگان به یک گروه بپیوندند بدون نیاز به دانستن اینکه منبع واقعاً کجاست. وقتی ترافیک شروع به جریان‌یافتن می‌کند، PIM-SM می‌تواند به‌طور اختیاری به یک Shortest-Path Tree (SPT) کارآمدتر تغییر کند که کاملاً از RP عبور می‌کند، و مستقیماً بین منبع و هر گیرنده در امتداد کوتاه‌ترین مسیر واقعی مسیریابی می‌کند.

تکامل جریان ترافیک در PIM-SM:

وضعیت اولیه: منبع → RP → درخت مشترک → گیرندگان
  (ترافیک مسیری بالقوه طولانی‌تر از میان RP طی
   می‌کند، اما این فوراً بدون نیاز گیرندگان به
   دانش قبلی از منبع کار می‌کند)

پس از سوئیچ SPT: منبع → درخت کوتاه‌ترین-مسیر
  → مستقیماً گیرندگان (کاملاً از میان RP عبور
  می‌کند، وقتی روتر گام-آخر آدرس منبع واقعی را
  یاد گرفته و مسیر مستقیم‌تری را تعیین کرده باشد)

این رویکرد دومرحله‌ای به‌طور ظریف دو نیاز رقیب را متوازن می‌کند: گیرندگان می‌توانند بلافاصله بدون هیچ دانش قبلی از موقعیت منبع به یک گروه مالتی‌کست بپیوندند، در حالی که جریان ترافیک بلندمدت همچنان به‌سمت واقعاً کارآمدترین مسیر همگرا می‌شود وقتی آن اطلاعات در دسترس شود.

تأیید وضعیت مسیریابی مالتی‌کست

Router# show ip mroute

(*, 239.1.1.1), 00:20:15/00:02:45, RP 10.0.0.1, flags: S
  Incoming interface: GigabitEthernet0/0
  Outgoing interface list:
    GigabitEthernet0/1, Forward/Sparse, 00:15:22/00:02:30

(192.168.1.10, 239.1.1.1), 00:05:03/00:03:15, flags: T
  Incoming interface: GigabitEthernet0/2
  Outgoing interface list:
    GigabitEthernet0/1, Forward/Sparse, 00:05:03/00:03:15

جدول مسیریابی مالتی‌کست دو نوع ورودی متمایز را نشان می‌دهد: یک ورودی (*, G) (هر منبع، گروه خاص) که درخت مشترک ریشه‌دار در RP را نشان می‌دهد، و یک ورودی (S, G) (منبع خاص، گروه خاص) که درخت کوتاه‌ترین-مسیر را وقتی سوئیچ رخ داده نشان می‌دهد — خواندن این خروجی مستقیماً آشکار می‌کند یک جریان مالتی‌کست خاص در حال حاضر در کدام مرحله از فرآیند دومرحله‌ای توصیف‌شده در بالا است.

چرا مالتی‌کست برای اپلیکیشن‌های خاص ضروری باقی می‌ماند

در حالی که اینترنت به‌طور کلی به‌طور فزاینده به‌سمت تحویل محتوای مبتنی‌بر-یونی‌کست برای بسیاری اپلیکیشن استریمینگ حرکت کرده، IP مالتی‌کست در محیط‌های خاصی ضروری باقی می‌ماند: توزیع داده بازار مالی، IPTV درون شبکه‌های ارائه‌دهنده خدمات مدیریت‌شده، و برخی اپلیکیشن‌های سازمانی که نیازمند ارتباط یک-به-چند کارآمد درون یک شبکه کنترل‌شده هستند. درک نقش IGMP در لبه شبکه و نقش PIM در ساخت درخت‌های توزیعی کارآمد در سراسر هسته شبکه پایه‌ای برای استقرار و عیب‌یابی درست هرکدام از این اپلیکیشن‌های وابسته-به-مالتی‌کست فراهم می‌کند.

Written & researched by Dr. Shahin Siami

Related Articles

عیب‌یابی سیستماتیک شبکه: یک روش‌شناسی که همه‌چیز را به هم پیوند می‌دهد

هر پروتکل و فناوری‌ای که در سراسر این مجموعه پوشش داده شد فقط زمانی مفید است که یک مسئله شامل آن واقعاً بتواند تحت فشار دنیای واقعی به‌طور کارآمد تشخیص و رفع شود. این مقاله یک روش‌شناسی عیب‌یابی سیستماتیک ساخته‌شده حول لایه‌های OSI ارائه می‌دهد، اعمالش روی یک مسئله اتصال واقع‌بینانه را مرور می‌کند، و نشان می‌دهد دستورات تأیید خاصی که در سراسر این کل مجموعه پوشش داده شدند چگونه در یک فرآیند تشخیصی ساختاریافته جا می‌گیرند.

Continue

NETCONF، YANG، و پایتون: پیکربندی برنامه‌ای شبکه در مقیاس

REST API ها و فرمت‌های JSON/YAML که پیش‌تر در این مجموعه پوشش داده شدند یک رویکرد به اتوماسیون شبکه را نشان می‌دهند، اما NETCONF و YANG یک جایگزین ساختاریافته‌تر و مبتنی‌بر-استاندارد فراهم می‌کنند که به‌طور خاص برای پیکربندی دستگاه شبکه ساخته شده. این مقاله توضیح می‌دهد چه چیزی NETCONF را از یک REST API ساده متمایز می‌کند، اینکه مدل‌های YANG چگونه دقیقاً تعریف می‌کنند داده پیکربندی چگونه به‌نظر می‌رسد را پوشش می‌دهد، و استفاده از پایتون برای تعامل برنامه‌ای با دستگاه‌های شبکه را مرور می‌کند.

Continue

اصول IPsec VPN: امن‌سازی ترافیک در سراسر شبکه‌های نامورد‌اعتماد

اتصال دو سایت در سراسر اینترنت عمومی ترافیک را در معرض رهگیری قرار می‌دهد مگر اینکه به‌درستی رمزگذاری شود، و IPsec چارچوب استانداردی برای ساخت تونل‌های امن و احراز‌هویت‌شده بین سایت‌ها فراهم می‌کند. این مقاله فرآیند مذاکره دومرحله‌ای IKE را توضیح می‌دهد، تمایز بین پروتکل‌های AH و ESP را پوشش می‌دهد، پیکربندی یک VPN سایت-به-سایت پایه IPsec را مرور می‌کند، و دستورات تأیید ضروری را پوشش می‌دهد.

Continue

اصول MPLS: توضیح سوئیچینگ برچسب

مسیریابی IP سنتی نیازمند این است که هر روتر در طول یک مسیر یک جستجوی کامل جدول مسیریابی روی هر بسته انجام دهد، اما MPLS رویکردی اساساً متفاوت را با گرفتن آن تصمیم فوروارد‌کردن یک‌بار و متصل‌کردن یک برچسب ساده که هر روتر بعدی می‌تواند به‌جای آن استفاده کند اتخاذ می‌کند. این مقاله مفهوم اصلی سوئیچینگ-برچسب را توضیح می‌دهد، اینکه پروتکل توزیع برچسب چگونه جداول فوروارد‌کردن برچسبی که این را ممکن می‌کنند می‌سازد را مرور می‌کند، و بهره‌های عملی‌ای که MPLS در شبکه‌های ارائه‌دهنده واقعی فراهم می‌کند را پوشش می‌دهد.

Continue

Route Reflector و Confederation های BGP: مقیاس‌دهی iBGP فراتر از Full Mesh

نیازمندی full-mesh iBGP، که به‌طور مختصر پیش‌تر در این مجموعه ذکر شد، با رشد یک سیستم خودمختار به یک مسئله جدی مقیاس‌دهی تبدیل می‌شود، که نیازمند تعدادی جلسه است که به‌طور درجه‌دوم با تعداد روتر افزایش می‌یابد. این مقاله دقیقاً توضیح می‌دهد چرا full mesh مقیاس‌پذیر نیست، اینکه route reflector ها چگونه این را با شل‌کردن قوانین معمول انتشار-مسیر BGP حل می‌کنند مرور می‌کند، و confederation ها را به‌عنوان یک رویکرد جایگزین که یک AS واحد را به سیستم‌های خودمختار زیرمجموعه کوچک‌تر تقسیم می‌کند پوشش می‌دهد.

Continue

بررسی عمیق انواع ناحیه OSPF: Stub، Totally Stubby، و NSSA

طراحی OSPF چندناحیه‌ای پایه، که پیش‌تر در این مجموعه پوشش داده شد، از قبل اندازه پایگاه‌داده را با نگه‌داشتن LSA های جزئی نوع ۱ و ۲ محلی به ناحیه خودشان کاهش می‌دهد، اما انواع ناحیه تخصصی OSPF فراتر می‌روند، و به‌طور خاص LSA های خارجی نوع ۵ را هدف قرار می‌دهند. این مقاله انواع LSA که باید برای ساخت هر نوع ناحیه تخصصی سرکوب شوند را توضیح می‌دهد، پیکربندی نواحی stub، totally stubby، و not-so-stubby را مرور می‌کند، و مبادلات خاصی که هر انتخاب طراحی شامل می‌شود را پوشش می‌دهد.

Continue