دستورات پایه و ضروری Cisco IOS برای مدیریت دستگاه

مقدمه

یادگیری دستورات پایه Cisco IOS اولین و مهم‌ترین گام برای کار با روتر و سوئیچ‌های سیسکو است. این دستورات به شما کمک می‌کنند بین حالت‌های مختلف دستگاه جابجا شوید، پیکربندی انجام دهید، وضعیت دستگاه را ببینید و تغییرات را ذخیره یا پاک کنید.

دستورات تغییر حالت (Mode Commands)

1. enable

از حالت User EXEC به Privileged EXEC می‌رود و دسترسی به دستورات پیشرفته را می‌دهد.

Router> enable
Router#

2. disable

از Privileged EXEC به User EXEC برمی‌گردد.

Router# disable
Router>

3. exit

از حالت فعلی یک سطح بالاتر می‌رود (مثلاً از Interface Mode به Global Config یا از Global Config به Privileged EXEC).

Router(config-if)# exit
Router(config)#

4. conf یا configure terminal

ورود به Global Configuration Mode برای اعمال تغییرات کلی روی دستگاه.

Router# configure terminal
Router(config)#

می‌توانید به‌صورت خلاصه بنویسید: conf t

دستورات تنظیم نام و اینترفیس

5. hostname

تغییر نام دستگاه.

Router(config)# hostname R1
R1(config)#

6. interface gi (یا interface GigabitEthernet)

ورود به حالت پیکربندی یک اینترفیس خاص.

R1(config)# interface GigabitEthernet0/0
R1(config-if)#

معمولاً به‌صورت خلاصه نوشته می‌شود: int gi0/0

دستورات نمایش اطلاعات (Show Commands)

7. show ip interface brief

نمایش خلاصه وضعیت همه اینترفیس‌ها همراه با آدرس IP.

R1# show ip interface brief

8. show ip interface

نمایش جزئیات کامل یک اینترفیس یا همه اینترفیس‌ها (شامل وضعیت، آدرس، ماسک و غیره).

R1# show ip interface GigabitEthernet0/0

9. show running-config

نمایش پیکربندی فعلی که در RAM (running-config) ذخیره شده است.

R1# show running-config

10. show startup-config

نمایش پیکربندی ذخیره‌شده در NVRAM که هنگام بوت دستگاه بارگذاری می‌شود.

R1# show startup-config

ذخیره و پاک کردن پیکربندی

ذخیره کانفیگ (Save Configuration)

برای اینکه تغییرات پس از ریستارت دستگاه از بین نروند، باید running-config را به startup-config کپی کنید.

R1# copy running-config startup-config
یا
R1# write memory
یا به‌صورت خلاصه:
R1# wr

پاک کردن کانفیگ (Erase Configuration)

برای حذف کامل پیکربندی ذخیره‌شده:

R1# erase startup-config
یا
R1# write erase

پس از این دستور معمولاً دستگاه را ریستارت می‌کنند تا به حالت کارخانه برگردد.

نمونه سناریوی کامل: پیکربندی اولیه روتر

Router> enable
Router# configure terminal
Router(config)# hostname R1
R1(config)# interface GigabitEthernet0/0
R1(config-if)# ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
R1(config-if)# no shutdown
R1(config-if)# exit
R1(config)# exit
R1# show running-config
R1# copy running-config startup-config
R1# show startup-config

نکات مهم

• همیشه قبل از خاموش کردن دستگاه دستور copy running-config startup-config را اجرا کنید.
• دستور show ip interface brief سریع‌ترین راه برای چک کردن وضعیت اینترفیس‌هاست.
• با دستور exit می‌توانید一步一步 از حالت‌های عمیق خارج شوید.
• برای خروج سریع از هر حالتی می‌توانید چند بار end یا Ctrl + Z بزنید.

نتیجه‌گیری

این دستورات پایه‌ای‌ترین ابزارهای کار با Cisco IOS هستند. با تمرین مداوم این دستورات، به سرعت در محیط CLI سیسکو مسلط خواهید شد و می‌توانید پیکربندی، نظارت و عیب‌یابی دستگاه‌ها را به‌راحتی انجام دهید.