راهنمای کامل نصب و راه‌اندازی Django

مقدمه

Django یکی از محبوب‌ترین فریم‌ورک‌های وب در زبان Python است که برای توسعه سریع، امن و مقیاس‌پذیر طراحی شده است. برای شروع کار با Django، لازم است چند مرحله کلیدی شامل نصب Python، راه‌اندازی پایگاه‌داده و نصب خود Django را طی کنید.

۱. نصب Python

Django یک فریم‌ورک مبتنی بر Python است؛ بنابراین اولین قدم نصب Python است.

• آخرین نسخه Python را از سایت رسمی دریافت کنید.
• در ویندوز می‌توانید از راهنمای «نصب Django در ویندوز» استفاده کنید.
• در لینوکس و macOS معمولاً Python از قبل نصب است.

۲. نصب Apache و mod_wsgi (اختیاری)

اگر فقط قصد آزمایش Django را دارید، می‌توانید از وب‌سرور داخلی Django استفاده کنید. اما برای محیط تولید (Production)، استفاده از Apache همراه با mod_wsgi توصیه می‌شود.

مزایای mod_wsgi:

• اجرای سریع‌تر به دلیل بارگذاری کد در حافظه
• پشتیبانی از حالت daemon برای امنیت و مدیریت بهتر
• امکان راه‌اندازی مجدد بدون توقف کامل Apache

پس از نصب Apache، باید mod_wsgi را فعال کنید. سپس می‌توانید از مستندات Django برای پیکربندی آن استفاده کنید.

۳. راه‌اندازی پایگاه‌داده

Django از پایگاه‌داده‌های مختلفی پشتیبانی می‌کند:

• PostgreSQL
• MariaDB / MySQL
• Oracle
• SQLite (پیش‌فرض)

نکات مهم:

• برای پروژه‌های کوچک، SQLite بهترین گزینه است.
• برای پروژه‌های بزرگ، بهتر است از همان پایگاه‌داده‌ای استفاده کنید که در محیط تولید استفاده خواهد شد.

بسته‌های موردنیاز:

• PostgreSQL → بسته psycopg یا psycopg2
• MySQL/MariaDB → بسته mysqlclient
• Oracle → بسته oracledb

تنظیمات DATABASES در Django:

در فایل settings.py باید مقادیر زیر را تنظیم کنید:

ENGINE: نوع پایگاه‌داده  
NAME: نام پایگاه‌داده  
USER, PASSWORD, HOST: برای پایگاه‌داده‌های غیر SQLite

اگر از migrate استفاده می‌کنید، باید کاربر پایگاه‌داده اجازه ایجاد و تغییر جدول‌ها را داشته باشد.

۴. نصب Django

بهترین و استانداردترین روش نصب Django استفاده از pip است.

گام‌ها:

• نصب pip (در صورت نیاز)
• ایجاد محیط مجازی با venv
• فعال‌سازی محیط مجازی
• اجرای دستور نصب:

python -m pip install Django

۵. نصب Django از مخزن توسعه (Development Version)

اگر می‌خواهید از آخرین نسخه در حال توسعه Django استفاده کنید:

• Git را نصب کنید.
• مخزن Django را کلون کنید:

git clone https://github.com/django/django.git

• در محیط مجازی دستور زیر را اجرا کنید:

python -m pip install -e django/

برای به‌روزرسانی Django کافی است در پوشه django دستور زیر را اجرا کنید:

git pull

جمع‌بندی

برای نصب Django کافی است Python، یک محیط مجازی و پایگاه‌داده مناسب داشته باشید. سپس با استفاده از pip می‌توانید Django را نصب کنید. برای محیط تولید، استفاده از Apache و mod_wsgi توصیه می‌شود. همچنین می‌توانید از نسخه توسعه Django برای دسترسی به آخرین قابلیت‌ها استفاده کنید.