روابط ضرب زاویه‌ها در مثلثات (سینوس، کسینوس، تانژانت و کتانژانت)

روابط ضرب زاویه‌ها از اتحادهای مهم مثلثاتی هستند که امکان محاسبهٔ سینوس، کسینوس، تانژانت و کتانژانت زوایایی مانند ۲α و ۳α را بر حسب یک زاویه فراهم می‌کنند. این روابط نقش مهمی در ساده‌سازی عبارات، حل معادلات مثلثاتی و اثبات اتحادها دارند. در این مقاله تمامی روابط ضرب زاویه‌ها برای توابع اصلی مثلثاتی به‌صورت کامل بررسی می‌شود.

روابط ضربزاویه‌ها اتحادهای مثلثاتیفرمول‌های دوبرابر زاویه

~2 دقیقه مطالعه • بروزرسانی ۱۵ بهمن ۱۴۰۴

1. روابط ضرب زاویه‌ها در مثلثات چیست؟


روابط ضرب زاویه‌ها مجموعه‌ای از اتحادهای مثلثاتی هستند که توابع مثلثاتی زوایای مضربی مانند و را بر حسب توابع زاویهٔ α بیان می‌کنند.


این روابط از اتحادهای جمع زاویه‌ها به دست می‌آیند و ابزار بسیار مهمی در حل مسائل پیشرفتهٔ مثلثات هستند.


2. فرمول ضرب زاویه در سینوس (دو برابر زاویه)


سینوس دو برابر یک زاویه با رابطهٔ زیر محاسبه می‌شود:


sin(2α) = 2 sin α cos α

این فرمول نشان می‌دهد که مقدار سینوس دو برابر زاویه به حاصل‌ضرب سینوس و کسینوس همان زاویه وابسته است.


3. فرمول‌های ضرب زاویه در کسینوس (دو برابر زاویه)


کسینوس دو برابر زاویه را می‌توان به چند شکل معادل نوشت:


cos(2α) = cos²α − sin²α

cos(2α) = 1 − 2 sin²α

cos(2α) = 2 cos²α − 1

این تنوع فرمول‌ها باعث می‌شود بتوان متناسب با اطلاعات داده‌شده، بهترین شکل را انتخاب کرد.


4. فرمول ضرب زاویه در تانژانت (دو برابر زاویه)


تانژانت دو برابر یک زاویه از رابطهٔ زیر به دست می‌آید:


tan(2α) = (2 tan α) / (1 − tan²α)

در این رابطه باید توجه داشت که مخرج نباید صفر شود، در غیر این صورت تانژانت تعریف‌نشده خواهد بود.


5. فرمول ضرب زاویه در کتانژانت (دو برابر زاویه)


کتانژانت دو برابر یک زاویه به صورت زیر تعریف می‌شود:


cot(2α) = (cot²α − 1) / (2 cot α)

این رابطه در ساده‌سازی برخی عبارات کسری بسیار کاربردی است.


6. فرمول ضرب زاویه در سینوس (سه برابر زاویه)


سینوس سه برابر یک زاویه از رابطهٔ زیر به دست می‌آید:


sin(3α) = 3 sin α − 4 sin³α

7. فرمول ضرب زاویه در کسینوس (سه برابر زاویه)


کسینوس سه برابر یک زاویه با استفاده از رابطهٔ زیر محاسبه می‌شود:


cos(3α) = 4 cos³α − 3 cos α

8. کاربرد روابط ضرب زاویه‌ها


روابط ضرب زاویه‌ها در حل معادلات مثلثاتی، اثبات اتحادها، فیزیک (مانند امواج و نوسان‌ها)، مهندسی و ریاضیات کاربردی استفاده می‌شوند.


نتیجه‌گیری


تسلط بر روابط ضرب زاویه‌ها برای سینوس، کسینوس، تانژانت و کتانژانت بخش مهمی از یادگیری مثلثات پیشرفته است. این اتحادها پایهٔ بسیاری از فرمول‌ها و روش‌های تحلیلی در ریاضیات محسوب می‌شوند.


نوشته و پژوهش شده توسط دکتر شاهین صیامی