۱. ویرایش دستور با Readline
Bash از کتابخانه‌ای به نام Readline استفاده می‌کند که قابلیت‌های پیشرفته برای ویرایش، پیمایش، برش و درج متن فراهم می‌کند.
حرکت نشانگر:
| کلید | عملکرد |
|---|---|
| Ctrl+A | حرکت به ابتدای خط |
| Ctrl+E | حرکت به انتهای خط |
| Ctrl+F / → | حرکت به جلو یک کاراکتر |
| Ctrl+B / ← | حرکت به عقب یک کاراکتر |
| Alt+F | حرکت به جلو یک کلمه |
| Alt+B | حرکت به عقب یک کلمه |
| Ctrl+L | پاک کردن صفحه و بازنشانی نشانگر |
ویرایش متن:
| کلید | عملکرد |
|---|---|
| Ctrl+D | حذف کاراکتر فعلی |
| Ctrl+T | جابجایی دو کاراکتر قبلی |
| Alt+T | جابجایی دو کلمه قبلی |
| Alt+L | تبدیل به حروف کوچک تا انتهای کلمه |
| Alt+U | تبدیل به حروف بزرگ تا انتهای کلمه |
۲. Kill و Yank (برش و چسباندن)
Readline متن بریده‌شده را در kill-ring ذخیره می‌کند:
| کلید | عملکرد |
|---|---|
| Ctrl+K | برش از مکان فعلی تا انتهای خط |
| Ctrl+U | برش از مکان فعلی تا ابتدای خط |
| Alt+D | برش از مکان فعلی تا انتهای کلمه |
| Alt+Backspace | برش تا ابتدای کلمه قبلی |
| Ctrl+Y | جای‌گذاری آخرین برش (Yank) |
۳. کلید Meta و نحوهٔ استفاده
در سیستم‌های قدیمی Unix، Meta با کلید Alt یا Esc شبیه‌سازی می‌شد. اگر Alt عمل نمی‌کند، کلید Esc را فشار داده و سپس کلید موردنظر را بزنید.
۴. تکمیل خودکار (Autocompletion)
فشردن Tab هنگام تایپ، نام فایل، دایرکتوری یا دستور را کامل می‌کند:
ls l[TAB] → ls-output.txt
ls Do[TAB] → Documentsتکمیل‌پذیرها شامل:
- مسیر فایل‌ها و دایرکتوری‌ها
- متغیرها مثل
$HO[TAB] - نام کاربری مثل
~user - دستورات سیستم
- هاست‌ها از فایل
/etc/hosts
کلیدهای کنترل تکمیل:
| کلید | عملکرد |
|---|---|
| Alt + ? | نمایش همهٔ گزینه‌های تکمیل |
| Alt + * | درج همهٔ تطابق‌ها |
۵. تکمیل برنامه‌پذیر
Bashهای مدرن تکمیل‌های سفارشی برای دستورهایی مثل git را پشتیبانی می‌کنند:
git ch[TAB] → checkout
set | less # نمایش توابع تکمیل تعریف‌شده۶. تاریخچه دستورات
history | less
history | grep /usr/bin
!88 # اجرای دستور شماره ۸۸جست‌وجوی تعاملی با Ctrl+R:
Ctrl+Rجست‌وجوی رو به عقب در تاریخچه را آغاز می‌کند؛ با هر حرفی که تایپ می‌کنید، نزدیک‌ترین دستور منطبق نمایش داده می‌شود.- فشردن دوبارهٔ
Ctrl+Rمورد منطبق قبلی را پیدا می‌کند. Enterدستور یافت‌شده را اجرا می‌کند وCtrl+Jآن را برای ویرایش روی خط فرمان می‌گذارد.Ctrl+GیاCtrl+Cاز جست‌وجو خارج می‌شود.
گسترش تاریخچه:
| عبارت | عملکرد |
|---|---|
| !! | تکرار آخرین دستور |
| !n | اجرای دستور شمارهٔ n از تاریخچه |
| !string | آخرین دستوری که با string شروع می‌شود |
| !?string | آخرین دستوری که string را در خود دارد |
برای اطمینان پیش از اجرای !string و !?string، می‌توانید ابتدا با history دستور مورد نظر را ببینید.
۷. جمع‌بندی
میان‌برهای Readline، تکمیل خودکار و جست‌وجو در تاریخچه، کار با Bash را سریع‌تر و دقیق‌تر می‌کنند. با تمرین روزانه، این کلیدها به عادت تبدیل می‌شوند و تایپ تکراری به حداقل می‌رسد.