جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزه‌ها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
گسترش آداب ایتالیایی در شمال آلپ، مد آلمان و انگلستان و فرانسه، نگرش به پاکیزگی و حمام، خانه و اثاثه پروتستانی، شمار فرزندان و مرگ نوزادان، خوراک و نوشیدنی، جشن‌ها و ورزش‌ها و بازی‌ها و ظهور رقص به‌مثابه هنری اجتماعی.
چگونه موسیقی از روستا تا دربار در زندگی اروپا جاری بود، تنوع سازهای آن عصر، عود و مشکل کوک آن، ویول‌ها، اختراع سازهای شستی‌دار و نخستین گام‌های موسیقی سازی مستقل و چاپ موسیقی.
چگونه آواز مردم به موسیقی کلیسایی مایه داد، ظهور مکتب فلاندری از ماشو و دانستابل تا دوفه و اوکگم و ژوسکن دپره، گسترش آهنگسازان فلاندری در اروپا، موسیقی دربار فرانسه، مکتب اسپانیا، هاینریش ایزاک و زندگی اورلاندو دی لاسو.
چگونه اصلاح دینی موسیقی کلیسایی را دگرگون کرد، دلبستگی لوتر به چندصدایی و نخستین سرودنامه پروتستانی، گذار از مس‌های لاتین به آواز همگانی، دیدگاه‌های متضاد تسوینگلی و کالون و نقش مزامیر ماروـگودیمل در پروتستانیسم فرانسه.
همسرایان پاپ و حمایت کاتولیک از موسیقی، بدگمانی دیرینه کلیسا به چندصدایی پرتکلف، اعتراض اراسموس، بحث شورای ترانت، زندگی جووانی پیرلوئیجی دا پالسترینا و افسانه «مس پاپ مارسلوس»، آثار بعدی او و جایگاهش در تاریخ موسیقی دینی.
اقتصاد چاپ و نویسندگی پس از گوتنبرگ، حروف گارامون، مراکز چاپ آلمان و فرانسه، سرنوشت اتین دوله، دودمان استین، صحافی و کتابخانه‌ها و فروپاشی مدارس و دانشگاه‌های آلمان در آغاز اصلاح دینی.
اصلاحات مدرسه‌ای ملانشتون، تسلط پروتستان‌ها بر دانشگاه‌های آلمان، ژیمنازیوم شتورم، آسیب به مدارس انگلستان، کولژ دو فرانس، دانشگاه‌های کشورهای کاتولیک، زندگی دانشجویی و تعلیم زنان و اندیشه‌های آموزشی سر توماس الیوت و خوان لوئیس ویوس.
چگونه دانشوران رنسانس جهان کلاسیک را بازیافتند: گیوم بوده و احیای حقوق رومی و مطالعات یونانی، لغت‌شناس ستیزه‌جو ژول سزار سکالیژر و ترجمه فرانسوی پلوتارک به قلم ژاک آمیو و تأثیر آن بر مونتنی و شکسپیر و روحیه فرانسه.
زندگی رابله از کودکی فرانسیسکنی تا مطالعات یونانی، حرفه پزشکی در مونپلیه و لیون، پیدایش پانتاگروئل و گارگانتوا، حمایت خاندان دو بله، تحریم‌های مکرر سوربن و سال‌های پایان عمر به‌عنوان کشیش مودون.
راهنمایی بر کتاب نخست رابله: پیشگفتار، زایش و تربیت غول، جنگ با پیکروشول، راهب جنگجو فرایار ژان و صومعه تلم با تنها قانونش «هرچه می‌خواهی بکن».
نامه گارگانتوا درباره آموزش انسان‌گرایانه، ظهور حقه‌باز پانورژ به‌عنوان قهرمان واقعی کتاب‌های بعدی رابله، مسئله ازدواج در کتاب سوم، هجو شکایت ژوپیتر در کتاب چهارم و سفر به معبد بطری مقدس.
معنای پشت طنز رابله، ابداع واژه‌ها و رکاکت زبان او، وام‌گیری‌ها و نوآوری، هجو راهبان و حقوقدانان و مدرسی‌ها، مناقشه بر سر باورهایش، فلسفه «روش پانتاگروئلی» و تأثیرش در فرانسه و انگلستان.
