
جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزهها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
موج شعر فرانسه در عهد فرانسوای اول و پسرانش، مکتب لیون با موریس سو و لویز لابه، هفت شاعر پلئیاد، مانیفست دوبله، زندگی و قصاید و غزلهای رونسار، و شکاف دیرپای شکل و مضمون در ادبیات فرانسه.
ورود نمایش کلاسیک و شعر پترارکی به انگلستان به دست یودال، سر توماس وایت و ارل آوساری، و فروغلتیدن ادبیات آلمان در مناقشات دینی، در آثار مورنر، زباستیان فرانک و کفشدوز شاعر نورنبرگ، هانس زاکس.
ادبیات پرتغال از ژیل ویسنته تا سادمیراندا و تاریخنگاران هند، زبان کاستیلی و ادبیات اسپانیا، گارثیلاسو، رمان شبانی، اعتراض لاس کاساس به بردگی بومیان، برنال دیاث، و مندوثا و رمان پیکارسک لاثاریلیو دتورمس.
فرمان دوم از ده فرمان و موضع مصلحان در برابر تمثالها، دیدگاه لوتر و کالون، انهدام هنر دینی، افول گوتیک زیر فشار اصلاح دینی و رنسانس، و حمایت فرانسوای اول از هنر ایتالیایی در فرانسه.
مبادله هنرمندان میان ایتالیا و فرانسه، نبرد گوتیک و کلاسیک در کاخهای لوار، شامبور و کاخهای اطراف، و پیدایش مکتب فونتنبلو با روسو و پریماتیچو.
پیروزی سبک کلاسیک در فونتنبلو، رساله سرلیو، ساختن لوور به دست پیر لسکو و ژان گوژون، زندگی فیلیبر دلورم و ژان بولان، و داوری منصفانه درباره نفوذ ایتالیا بر سنت گوتیک.
نجاری، فلزکاری، شیشه، فرشینه و مینای لیموژ در عهد فرانسوای اول و هانری دوم، چهرهسازی فرانسوی و خانواده کلوئه، و مجسمهسازی فرانسه از مقبرههای سلطنتی تا پریان چشمه ژان گوژون.
نقاشی کشورهای پست میان آرمان ایتالیایی و واقعگرایی ملی، انتقاد میکلانژ، خانوادههای نقاش، و زندگی، صحنههای دهقانی، مناظر، سلسله فصلها و فلسفه پیتر بروگل مهین.
معماری و هنرهای صنعتی آلمان پس از اصلاح دینی، مجسمهسازان و زرگران، نقاشان رده دوم (بالدونگ گرین، آمبرگر، آلتدورفر)، زندگی طولانی لوکاس کراناخ، تکچهرهها و پیکرههای برهنهاش و افول نقاشی آلمان.
گذار از گوتیک به رنسانس در انگلستان تودور، مقبره هنری هفتم اثر توریجانو، مقبرههای ناتمام وولزی و هنری هشتم، نمازخانه کینگز کالج، و کاخهای ییلاقی بزرگ همتن کورت، ساتن پلیس و نانسچ.
آموزش هولباین، سالهای بال و لوسرن، پردههای دینی، تکچهرههای اراسموس، رقص مرگ، مهاجرت به انگلستان، تکچهره تامس مور، تصویر خانواده خود نقاش، دیوارنگارههای انجمن هانسایی و تکچهره تامس کرامول.
ادامه کار هولباین در انگلستان، انتصاب او به نقاش درباری، تکچهرههای هنری هشتم و خانوادهاش، دیوارنگاره وایتهال، خودنگارههای واپسین و مرگ در ۱۵۴۳، و ارزیابی نهایی هنر او.