جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزه‌ها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
چرا اسپانیا رنسانسی به معنای ایتالیایی نداشت، کلیسا به‌عنوان تنها حامی، نفوذ ایتالیا بر هنر اسپانیا، سبک پلاترسک، مجسمه‌سازان توریجانو و فورمنت و برگته، نقاش مورالس، هنرهای دستی، و تأملی پایانی درباره هنر عصر انقلاب دینی.
چرا «سال معجزه‌آسای» ۱۵۴۳ کوپرنیک و وسالیوس را به بار آورد، شرایط یاری‌دهنده و بازدارنده علم، موضع پاپ‌ها و مصلحان، سلطه کیمیا و جادو و احکام نجوم، نوستراداموس و هراس از جادوگری در سده شانزدهم.
فاوست تاریخی و زایش افسانه او، زندگی آگریپا از فلسفه غریبه تا شک فراگیر در همه علوم، انتقاد او از کلیسا و فرجام ناکامش.
پیشرفت ریاضیات و ابزارها، پیشگویی طوفانی دوم، زندگی و تحصیل کوپرنیک، پیشگامان باستانی خورشیدمرکزی، رساله کوتاه او، واکنش لوتر و کالون و ورود رائتیکوس.
انتشار کتاب بزرگ کوپرنیک به همت رائتیکوس و اوزیاندر، دیباچه بی‌امضای اوزیاندر، مرگ کوپرنیک، اهدای کتاب به پاپ پاولوس سوم، استدلال‌های کتاب و ترتیب سیارات.
چرا نباید دودل‌ماندگان را ریشخند کرد، چه کسانی نجوم نوین را پذیرفتند، موضع کلیسا در سده‌ها، ضربه به الاهیات و جایگاه انسان، سپس زمین‌شناسی و کانی‌شناسی آگریکولا و جغرافیای لئو افریقایی.
فتوحات اسپانیایی و کاشفان دنیای نو، سفر ماژلان و نخستین گردش به دور زمین، پیشرفت جغرافیا و نقشه‌کشی، و پیامدهای تجاری و فکری و دینی اکتشافات.
جدا شدن گیاه‌شناسی از داروسازی با برونفلس، خانواده کوردوس و فوکس، تاریخ طبیعی و کتاب‌شناسی دائره‌المعارفی کونراد گسنر، بنیان‌گذاری روان‌شناسی تجربی از سوی ویوس، و آموزش نخستین وسالیوس.
سال‌های وسالیوس در لوون و پادوا، کتاب بزرگ ۱۵۴۳ درباره ساختمان بدن انسان، نزاع با پیشینیان، دوران درباری در اسپانیا، جراحی جمجمه دون کارلوس، مرگ در ۱۵۶۴ و دیگر کاشفان گردش خون.
پزشکی هنوز اسیر جالینوس و ابن‌سینا، داروهای تازه از ماورای دریاها، پلیدی و بیماری‌های همه‌گیر، کار دلاکان جراح، درمان انسانی زخم‌ها در دست آمبرواز پاره و آغاز فصل پاراسلسوس.
پاراسلسوس پس از جنگ دهقانان، آمیزه خرافه و بینش شیمیایی او، داروها و نظریه بیماری‌اش، معالجه‌های بال، انتصاب، بیانیه او بر ضد مراجع کهن و آتش‌افروزی شب یوحنا.
لاف‌های پاراسلسوس و فرارش از بال، سال‌هایش در نورنبرگ و سن‌گال و سالزبورگ، رساله بالینی او درباره سیفیلیس و درمان جیوه‌ای، گرایش دینی پایانی، مرگ در ۱۵۴۱ و داوری درباره نبوغ او.
