جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزه‌ها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
دورانت دربارهٔ افراطی‌ترین فرقهٔ اصلاح دینی: تعمید بزرگسالان، صلح‌طلبی و رواداری دینی در میان آناباپتیست‌های سوئیس و جنوب آلمان، آزار و کشتار آنان، جوامع کشاورزی اشتراکی موراوی، محاصره و سقوط مونستر در دورهٔ یوهان لیدنی، و میراث ماندگار منونیت‌ها، کویکرها و باپتیست‌ها.
دورانت دربارهٔ جمهوری کوچک سوئیس در اواخر قرن پانزدهم و کشیش انسان‌گرایی که آن را اصلاح خواهد کرد: برآمدن کنفدراسیون پس از شارل بی‌باک، چیرگی فزایندهٔ دولت بر کلیسای فاسد، کودکی اولریش تسوینگلی در کوهستان، تحصیلات کلاسیک او، گسستنش از آمرزش‌نامه‌فروشی و خدمت جانفشانانه‌اش در طاعون زوریخ در ۱۵۱۹.
دورانت دربارهٔ چگونگی دگرگون‌کردن دین در زوریخ به دست اولریش تسوینگلی میان ۱۵۲۰ و ۱۵۲۵: برتری موعظه بر آیین، گسستن از اسقف، ازدواج کشیشان، مناظرهٔ ۱۵۲۳ و «شصت‌وهفت ماده»، الهیات او دربارهٔ آیین‌های مقدس و تقدیر ازلی، برداشتن تصاویر از کلیساها و ادغام کلیسا و دولت زیر نظر شورا.
دورانت دربارهٔ آغاز جنگ در اصلاح دینی سوئیس: اتحادیهٔ پنج کانتون کاتولیک، تخریب شمایل در بال و اوکولامپادیوس، نخستین صلح بی‌خونریزی کاپل، ناکامی دیدار ماربورگ با لوتر بر سر عشای ربانی، بهشت پرافتخار تسوینگلی برای فرزانگان بت‌پرست، مرگش در دومین جنگ کاپل و میراث شکیبای بولینگر.
تصویر دورانت از لوتر در زندگی خصوصی: سیمایش در نقاشی‌های کراناخ، ازدواج با راهبهٔ پیشین کاتارینا فون بورا، پدری دلسوز و سوگ مرگ دخترش ماگدالنا، «سخنان سر میز»، دلبستگی‌اش به موسیقی، خوراک و مجلس‌آرایی، زبان تند، خرافه‌پذیری و ایمانی که او را در برابر دنیا ایستاده نگه داشت.
دورانت دربارهٔ حرکت لوتر از دفاع از آزادی وجدان به سوی اصرار بر نظم اعتقادی: سخنان نخستینش علیه اجبار، موضع متغیرش دربارهٔ آناباپتیست‌ها و کفرگویان، تندی‌اش با یهودیان، منطق کتاب مقدس خطاناپذیر و پذیرفتن سانسور، تبعید و تکفیر از سوی ملانشتون، بوتسر و مقامات پروتستان.
دورانت دربارهٔ شکاف میان انسان‌گرایان رنسانس و مصلحان پروتستان: جزم‌گرایی، بدزبانی و بدگمانی به دانش، پیرکهایمر، موتیانوس، کروتوس، رویشلین و کوکلایوس را دور کرد؛ چاپ و مدرسه‌های آلمان آسیب دید؛ و واپسین روزهای اولریش فون هوتن، گسستش از اراسموس و مرگش در جزیره‌ای در دریاچهٔ زوریخ.
بررسی دورانت از بزرگ‌ترین جدایی عصر اصلاح دینی: ستایش نخستین اراسموس از مسائل لوتر، کوشش‌هایش برای حمایت از لوتر و سازش میان طرفین، فشار رم، نزاع بر سر اراده آزاد در «دربارهٔ اراده آزاد» و «اسارت اراده»، سال‌های اقامتش در بال و فرایبورگ، مرگش در ۱۵۳۶ و داوری آیندگان.
دورانت دربارهٔ چرایی بقای نهضت لوتری در برابر پاپ و امپراتور: انگیزه‌های اقتصادی، شاهزادگان و شهرهای آلمان، خطر ترکان پس از موهاچ و محاصرهٔ وین در ۱۵۲۹، گرفتاری‌های شارل پنجم و مرز میان شمال پروتستان و جنوب کاتولیک.
دورانت دربارهٔ کشاکش سیاسی و اعتقادی پس از ۱۵۲۶: دو دیت اشپایر و «اعتراضی» که نام پروتستان‌ها را ساخت، اعتراف‌نامهٔ آوگسبورگ در ۱۵۳۰، اتحادیهٔ اشمالکالد، سازش‌های شارل پنجم زیر فشار ترکان، گفت‌وگوی ناکام رگنسبورگ و آیین نیایش، تعلیم‌نامه و سرودهای کلیسای لوتری.
دورانت دربارهٔ دههٔ آخر زندگی لوتر: بیماری و تندخویی فزاینده، سیاست محافظه‌کارانه و تکیه‌اش بر امیران، ازدواج پنهانی دوم فیلیپ هسن، رسالهٔ خشن ۱۵۴۵ علیه پاپی، مرگ او در آیسلین در فوریهٔ ۱۵۴۶ و داوری پایانی دورانت دربارهٔ لغزش‌ها، نیرو و نفوذ او.
دورانت دربارهٔ پرده آخر اصلاح دینی آلمان: جنگ شارل پنجم با اتحادیهٔ اشمالکالد و پیروزی در مولبرگ، چرخش موریتس ساکسی و پیمان پاساو، صلح آوگسبورگ و فرمول «قلمرو از آن هر که، مذهب از آن او»، پیروزی شاهزادگان بر امپراتور و شهرها، و سال‌های آخر ملانشتون.
