جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزه‌ها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
دورانت دربارهٔ جوانی کالون در نوایون، پاریس و اورلئان، گذارش از اومانیسم به اصلاح دینی، گریزش به بال و کتاب «مبادی دین مسیحی»: دیباچهٔ آن به فرانسوای اول، آموزهٔ او دربارهٔ کتاب مقدس، تقدیر ازلی، کلیسا و دولت، و اینکه چرا این آیین سخت به پیروانش نیرو بخشید.
دورانت دربارهٔ قیام ژنو بر ضد اسقف و دوک‌های ساووا، دعوت گیوم فارل از کالون، نخستین نظام اخلاقی و سقوط آن، تبعید و ازدواج کالون در استراسبورگ، پاسخ او به کاردینال سادولتو و فراخواندنش به ژنو در ۱۵۴۱.
دورانت دربارهٔ کلیسا‌دولت کالون در ژنو: آیین‌نامهٔ کلیسایی ۱۵۴۲، هیئت اجراییه و قدرت روحانیان، عدم تحمل مخالفان، نظام اخلاقی و کیفرهایش، مدارس و مبلغان، اندیشه‌های اقتصادی کالونی و پیوندش با سرمایه‌داری، و شهادت‌های متضاد دربارهٔ سیمای شهر.
دورانت دربارهٔ منش و خلق کالون، مناقشاتش با ژروم بولسک، یوآخیم وستفال و مخالفان ایتالیایی، و کشمکش سیاسی در ژنو با پاتریوت‌ها و لیبرتن‌ها، از جمله ماجرای گروئه و رویارویی کالون با جمعیت خشمگین در تالار شورا.
دورانت دربارهٔ اندیشمند اسپانیایی میکائل سروتوس: مطالعهٔ کتاب‌های یهودی و اسلامی در جوانی، حمله‌اش به تثلیث، سال‌های پزشکی در فرانسه و اشارهٔ او به گردش خون ریوی، نزاعش با کالون، و بازداشت، محاکمه و سوزاندنش در ژنو در اکتبر ۱۵۵۳.
دورانت دربارهٔ واکنش‌ها به سوزاندن سروتوس: تأیید کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها، رسالهٔ ۱۵۵۴ کالون در توجیه کیفر بدعت‌گذاران، دفاع نام‌ناشناس سباستین کاستالیون از رواداری دینی، پاسخ دو بز و نوشته‌ها و مرگ ناکام کاستالیون در فقر.
دورانت دربارهٔ دههٔ آخر زندگی کالون: بیمش از اونیتاریانیسم و سرنوشت گریبالدی، بلاندراتا و جنتیله، بیماری و مرگش در ۱۵۶۴، گسترش آیین کالونی فراتر از ژنو، تأثیر آن بر دموکراسی و رنگ‌باختن سخت‌ترین آموزه‌هایش.
دورانت دربارهٔ فرانسوای اول: زادن، پرورش و ازدواجش، منش او به‌عنوان حامی شوالیه‌وار رنسانس، و فرانسه‌ای که در ۱۵۱۵ به ارث برد، با دهقانان مرفه، طبقات، شوراها، پارلمان‌ها و مناصب فروختنی، و دربار ولخرج و زن‌سالارش.
دورانت دربارهٔ مارگریت دو ناوار، خواهر فرانسوای اول: دلبستگی او به برادر، دو ازدواج و دخترش ژان دالبره، نیکوکاری و حمایتش از نویسندگان و مصلحان، هپتامرون و دنیای عشق درباری، و ایمان مبهم و بردبارش که اندک زمانی رنسانس و اصلاح دینی را دمساز کرد.
دورانت دربارهٔ کلیسای فرانسه پیش از اصلاح دین، پیمان ۱۵۱۶ که کلیسا را ملی کرد، لوفور دتاپل و حلقهٔ مو، نخستین شهیدان، ماجرای اعلامیه‌ها، سیاست متغیر فرانسوا، و کشتار والدوسیان که پایان فرمانروایی او را لکه‌دار کرد.
دورانت دربارهٔ پیروزی فرانسوای اول در ماریینیانو، شکستش در انتخابات امپراتوری ۱۵۱۹، خیانت دوک دو بوربون، فاجعهٔ پاویا، اسارت شاه در مادرید، سیاست لویز دو ساووا، و پیمانی که فرانسوا بی‌قصد وفا به آن امضا کرد.
دورانت دربارهٔ اتحاد کنیاک، غارت رم، «صلح بانوان» در کامبره، پیمان کلمنس هفتم با شارل پنجم، اتحاد فرانسوا با ترکان، ترک مخاصمهٔ نیس و صلح کرپی، بیماری و مرگ شاه، و درگذشت مارگریت دو ناوار.
