جنبشی مذهبی و فکری در اروپا که با انتقاد از برخی آموزه‌ها و عملکردهای کلیسای کاتولیک آغاز شد
دورانت دربارهٔ نیابت سلطنت جان دادلی، تنگدستی اقتصادی و آشفتگی دینی انگلستان، کتاب دعای دوم و چهل‌ودو ماده کرنمر، سقوط سامرست، مرگ ادوارد ششم، نه روز لیدی جین گری و جلوس ماری تودور.
دورانت دربارهٔ جوانی دردناک ماری تودور، منش او، رواداری دینی نخست، احیای آیین کاتولیک، نقشهٔ زناشویی با فیلیپ اسپانیایی و شورش وایت در ۱۵۵۴.
دورانت دربارهٔ سال‌های پایانی فرمانروایی ماری تودور: اعدام‌ها پس از شورش وایت، زناشویی با فیلیپ اسپانیایی، بازگشت به رم زیر نظر کاردینال پول، شهیدان پروتستان از جمله کرنمر، از دست رفتن کاله و داوری متعادل دربارهٔ او.
دورانت دربارهٔ سرزمین و مردم اسکاتلند در حدود ۱۵۰۰، ثروت و انحطاط کلیسای آن، و سرگذشت شاهانش از رابرت بروس تا مری آو گیز که نیابت سلطنتش به پروتستان‌ها فرصت رشد داد.
دورانت دربارهٔ شهیدان نخستین اسکاتلند، برآمدن جان ناکس از شاگردی ویشرت تا پارو‌زنی در کشتی و ژنو، الاهیات سخت‌گیرانه‌اش، نوشته‌هایش علیه زنان فرمانروا و شاهان کاتولیک، و بازگشتش به اسکاتلند در ۱۵۵۹.
دورانت دربارهٔ انقلاب اسکاتلند در ۱۵۵۷ تا ۱۵۶۰: سران جامعهٔ عیسی مسیح، بازگشت ناکس، آتش‌زدن کلیساها و دیرها، مرگ مری آو گیز، پیمان ادینبورگ، اعتراف‌نامهٔ ایمان و سامانی که پس از آن پایدار ماند.
دورانت دربارهٔ ثروت و املاک کلیسای اسکاندیناوی در حدود ۱۵۰۰، اتحادیهٔ کالمار، «حمام خونین استکهلم» در ۱۵۲۰ و گریز و شورش و پادشاهی گوستاو واسا در سوئد (۱۵۲۳).
دورانت دربارهٔ اینکه گوستاو واسا، با خزانهٔ تهی و بدگمان به اسقفان، چگونه از مصلحان لوتری اولاوس و لاورنتیوس پتری پشتیبانی کرد، در دیت وسترس ۱۵۲۷ پیروز شد و کلیسای سوئد را ملی و تحت نظارت دولت ساخت و کشور را بازسازی کرد.
دورانت دربارهٔ اصلاحات و سقوط کریستیان دوم، موعظهٔ اصلاح‌گرانهٔ پاول هلگسن و هانس تاوسن، مدارای فردریک اول، «جنگ کنت» و مجمع ملی ۱۵۳۶ که کلیسای لوتری را در دانمارک، نروژ و ایسلند رسمی کرد.
دورانت دربارهٔ دوران درخشان لهستان در زمان سیگیسموند اول و دوم، گسترش اندیشه‌های لوتری و کالونی و یکتاپرستانه، بازگشت یسوعیان به لهستان و اوج و افول پروتستان‌ها در بوهم و مجارستان.
دورانت دربارهٔ برآمدن آنورس به عنوان مرکز بازرگانی اروپا، حکومت شارل پنجم بر سرزمین‌های پست، گسترش اندیشه‌های لوتری و آناباپتیستی و کالونی، فرمان‌های سخت و تفتیش افکار، و بیماری امپراطور و وداع او در بروکسل (۱۵۵۵).
دورانت دربارهٔ حکومت نامحبوب شارل اول در آغاز در اسپانیا، قیام شهرهای کاستیل زیر پرچم «اتحاد مقدس»، جنگ طبقاتی در والانس و مایورکا، شکست شورشیان از نجبا و شاه و دلجویی بعدی شارل از اسپانیا.
